Biak Chawn

Pathian Neitu Miphun Hrang Lamzin Thar

Baibal hi Judah miphun ta a si tiah kan ti theinak a um. Thukam hlun hi cu an mai ta vial a si ih, Judaism le Kristian kan danglamnak tla hi kan ni cun ‘Thukam thar’ kan zumnak hi a si. Thukam hlun ahcun Pathian in Israel miphun lawng hi leitlun-ah sungkhat ( sungkua ) ka theih mi an si tiah a ti ( Amos 3:3 ). Pathian in Amai miphun le A sungkua pawl A hnen thleng ding le A lamzin ih feh dingah a phunphun-in a lem.


Abraham hnen ih thu a kam lai-ah, Bawipa Pathian cun, “ Na fa le pawl ka pek ding ram ih rak um Amor miphun pawl siatsuah thluhnak dingah an sualnak a mal deuh lai ruangah mi ramah kum 400 an har ding” tiah ram a peknak dingah caan tampi a pe cia. Hi thu-ah hin, Pathian cun a kamcia ram luahtu ding hrangah; 1) Ram luah dingin mipum a tamter ( cah ter ) hmaisa, 2) Ram tumsawn ihsin fimnak a zirh hmaisa 3) Amai dan thu pawl a zirh duh hmaisa, 4) A sunlawinak a hmuhter duh hmaisa a si.


Kum 430 hnu-ah prophet Moses cun Pathian thiltihtheinak a phunphun in Israel pawl cu Egypt ram ihsin a hruai. Nelrawn ah kum 40 dan A zirh. Sinai tlang ihsin tihnung zet in a miphun pawl theih thei in a phuang aw. Thil mak tuah theinak, ttihnungzet ih phuang awk nak le Dan thu hmuahhmuah thawn Israel pawl cu Pathian in Amai lamzin ah a hruai thei cuang lo ih, vei tampi hlohralnak lamzin ah an fehsan thotho ti kan hmu. Neta bikah Pathian cun a policy a thleng. Milai theih thiam thei a si lo. Bawipa Jesuh cu Amah rori thinglamtah parah thihnak le mualphonak tuar in a hnen thleng thei nak ding lamzin thar in tuah sak. Curuangah Paul cun thukamthar kohhran Filippi khua ca a kuatnak ah, Krih thinlung nei ding in in zirh.


Pathian kan naih thei nak dingah, thiltitheinak le thilmak tampi tuahnak cun in bawm thei ko nan, a cem tiang in hruai thei cuang lo ding ruangah le, Dan thu pawl cun in bawm thei ko nan Pa Pathian hnenah mi tamsawn a hruai thei lo ruangah le, Pathian ttihnung zet ih a phuan awk nak pawl cun milai thinlung a neh thei ngaingai lo ruangah, milai thinlung-ah dan thu ngan in, daihnak Thlarau Thianghlim in kam. Cui Thlarau Thianghlim cun, kan taksa lenglam a siatbal hmanah kan sunglam nun cu a tihnget sinsin ih, harnak kan tuar in siang cingin lungnawinak le hnangamnak tlamtling in pe.


Milai hin natnak thei lo sehla damnak a hawl lo ding. Kan pum a nat caan ah pumna sii kan ei. Kan kut ka at ngah pang ih, sii kan thuh, kan tuam. Ka pum na kha a natnak ka thei riai lo a si ahcun, ka pum cu nitin a se sinsin ding ih, ka hrang thihnak tiang a si thei. Cuvekin harnak le riahsiatnak, thinharnak le phurrit nei miah lo-in um sehla, kan nun cun Pathian a hlat sinsin ding ih, kan thlarau nun khal a hloral cih ding. Harnak tuar lo in damsung caan hi hman thei si sehla Pathian hmai ah thla kan cam dah ke’m?


John Bunyan cun, “milai thinlung cu khawpi hnget le mawi zet vek a si ih, asinan, ral pawl cu kan hna ( ear ) le mit ( eye ) ihsin awlsam ten an ra lut ih, an siatsuah theu” a ti. Mi zokhal in ‘hruaitu’ le ‘hotu’ si kan duh. Bawi Jesuh cun, “Hruaitu -Rabbi- tiah mi in lo ko hlah seh” a ti. Minung ruahnak ahcun midang sualnak vei hnih vei thum ngaidam hnu cun a tawk tuk, asinan Bawipa cun vei sawmsarih ih let sarih ngaidam ding in induh.


Laimi Krihfa pawl hrangah Pathian in ziangvekin khua in ruahpi ding? Hmunkip le ram kipah kan feh, caan a rei ih, kan then aw vivo a bang. Lungrualnak kan sam maw? Miphun cakzet si thei ding in hmunkhat ih ttangrual ding tla kan um nawn lo a bang? Asinan, Pathian cun kan hrangah tumtah mi a nei ding tiah kan ruah a tul. Ram dangdangah fimnak kan zir a duh, kan nundan a khaisang duh hmaisa ih, A lamzin ih kan feh theinak dingah harnak a phunphun kan tuar. Kan hmel tla a thleng mawi vivo ding. Hihi kan hrangah caan tha cu a si thei lo pei maw?


Mi tampi cu mai thatnak ding lawng zoh cingin hna kan tuan. Thuphan per ringring le thil thalo tuah cingin mi lakah Krihfa kan sinak kan phuang. Hlanlai Judah pawl umdan a kawk vekin, Paul cun, “Nanmah ruangah midang in Pathian an thangsiat” in ti duh mai ding a bang. Pathian hna tuan cing in minung lawng zoh tla kan um thei. Bawipa cun Peter hnenah, “Nang Setan, ka hnen ihsin tlan aw, ka fehnak lamzin khamtu na si” tiah a kawk dah. Culen, Bawi Jesuh hmin ih thilmak tampi tuah thei cing in Amah thlun lo in tla a um thei. Vei khat cu dungthluntu Johan in Bawi Jesuh hnenah, “Sayapa, na hmin in khawsia a dawisuak tu mi pakhat kan hmu ih, kan lak ih tel vemi a si lo ruangah kan kham ta” tiah a ti. Bawipa cun, “Kham hlah uh, ziangah tile ka hmin ih mangbangza a tuahtu cun in simsia lohli lo ding” (RSV) tiah a sal. Kan ni hi ziangvek dinhmun ah so kan um?


Kan farah zawnzainak lam hnak in kan miphun pumpi hrang ih thil thalo kan tuah mi pawl hi vawn ruahsal a cu zo a si. Pathian hmaiah kan sual maw? Job cun Pathian cu hna lawngin a rak thei dah ih, cu cingin reipi thiltha a rak tuah. Asinak ngaingai a theih ve ten, sim ding a nei ti a thei aw. ( Job 42:5 ) Pathian hrangah kan nun kan pe maw? Miphun cakzet ih intuah thei ringringtu cun Amai hnen lawng kan feh theinak ding a si ahcun caklo ih kan um hmaisak a siang ko ding. Ramdang hnuai-ah kan kun in siang ko ding. Kan miphun in kan tuar mi harnak pawl hi Israel pawl tuar mi harnak thawn tahtthim tlak an si lo, asinan, Pathian in in kam mi laksawng cu Kanan ram thawn tahtthim thei a si ve cuang lo. Pathian in thlawsuah in pe hram seh.